خبر تازه برای اهل کتاب این است که سی‌وهفتمین نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران در آذرماه ۱۴۰۵ برگزار می‌شود. این تصمیم در نشست شورای سیاست‌گذاری نمایشگاه در روزهای پایانی مهر گرفته شد و از همان زمان جست‌وجوی «نمایشگاه کتاب آذر» و «زمان نمایشگاه کتاب تهران» بالا رفته است. برای کسانی که هر سال فهرست خریدشان را برای نمایشگاه آماده می‌کنند، دانستن جزئیات این تصمیم و ارتباط آن با هفته کتاب اهمیت زیادی دارد. در این مطلب آنچه تا امروز اعلام شده را مرور می‌کنیم و چند پیشنهاد کاربردی برای آماده شدن می‌دهیم.
چرا نمایشگاه کتاب به آذر رسید؟
نمایشگاه کتاب تهران معمولاً در اردیبهشت برگزار می‌شد و در سال‌های اخیر نسخه مجازی آن هم کنار نسخه حضوری قرار گرفته بود. امسال هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران از ۲۶ اردیبهشت تا ۲ خرداد با حضور بیش از دو هزار ناشر برگزار شد، اما تکلیف نسخه حضوری روشن نبود. در نشست شورای سیاست‌گذاری که با حضور محسن جوادی، معاون امور فرهنگی و رئیس نمایشگاه، و ابراهیم حیدری، قائم‌مقام نمایشگاه، برگزار شد، ابتدا پیشنهاد برگزاری در آبان و هم‌زمان با هفته کتاب مطرح شد.
اعضای شورا اما به این جمع‌بندی رسیدند که ترکیب دو رویداد بزرگ در یک بازه، تمرکز را از هر دو می‌گیرد و کیفیت اجرایی، تبلیغاتی و رز سانگ رسانه‌ای آن‌ها را پایین می‌آورد. به همین دلیل مقرر شد نمایشگاه در آبان برگزار نشود و به آذرماه منتقل شود. تاریخ دقیق روزهای برگزاری هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده است.
هفته کتاب ۱۴۰۵؛ نوبت کتابفروشی‌ها
هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران طبق روال هر سال از ۲۴ آبان تا ۲ آذر برگزار می‌شود و ۲۴ آبان در تقویم به نام روز کتاب، کتابخوانی و کتابدار ثبت شده است. سی‌وچهارمین دوره این رویداد با دبیری ابراهیم حیدری برگزار می‌شود و شعار آن «با کتاب گفت‌وگو کنیم» انتخاب شده است.
نکته مهم امسال این است که تمرکز حمایت‌های مالی در هفته کتاب بر کتابفروشی‌ها گذاشته شده است. یعنی به جای اینکه همه نگاه‌ها به یک نمایشگاه بزرگ دوخته شود، طرح‌هایی مانند بازار کتاب و طرح‌های فصلی در کتابفروشی‌های سراسر کشور اجرا می‌شود. این رویکرد برای شهرهای کوچک‌تر که به نمایشگاه تهران دسترسی ندارند خبر خوبی است.
این جابه‌جایی برای خواننده‌ها چه معنایی دارد؟
- دو فرصت خرید پشت سر هم: اول طرح‌های تخفیفی هفته کتاب در کتابفروشی‌ها و بعد نمایشگاه آذرماه.
- زمان بیشتر برای برنامه‌ریزی: فاصله یک‌ماهه اجازه می‌دهد بودجه خرید کتاب را بین این دو رویداد تقسیم کنید.
- هوای سردتر: بازدید آذرماه با اردیبهشت فرق دارد و باید لباس و برنامه رفت‌وآمد را متناسب با آن تنظیم کرد.
- هم‌زمانی با تازه‌های پاییزی: بسیاری از ناشران کتاب‌های چاپ پاییز را تا آن زمان آماده عرضه می‌کنند.
چطور برای نمایشگاه کتاب آذر آماده شویم؟
- فهرست بنویسید: عنوان کتاب‌ها و نام ناشرشان را از همین حالا یادداشت کنید تا در شلوغی سالن‌ها وقت هدر نرود.
- بودجه تعیین کنید: یک سقف مشخص بگذارید و بخشی از آن را برای کشف‌های غیرمنتظره کنار بگذارید.
- اخبار رسمی را دنبال کنید: زمان دقیق، مکان و ساعت بازدید را فقط از اطلاعیه‌های رسمی معاونت امور فرهنگی بپذیرید.
- از هفته کتاب جا نمانید: اگر کتابی را در کتابفروشی محله پیدا می‌کنید، خرید در هفته کتاب هم به شما تخفیف می‌دهد و هم از کتابفروش حمایت می‌کند.
- برای کودکان برنامه جدا داشته باشید: بخش کودک و نوجوان معمولاً شلوغ‌ترین بخش است؛ بهتر است در ساعات خلوت‌تر سراغ آن بروید.
پیشنهادهایی برای فهرست مطالعه
کسانی که در این روزها به دنبال کتاب تازه هستند، می‌توانند از معرفی‌های کتاب و نقدهای منتشرشده در سایت‌ها و مجلات ادبی کمک بگیرند. خواندن خلاصه و نقد یک رمان پیش از خرید، کمک می‌کند انتخاب دقیق‌تری داشته باشید. همچنین توجه به جوایز ادبی داخلی مانند جایزه جلال آل‌احمد و جایزه کتاب سال، که امسال فراخوان‌های تازه داده‌اند، راهنمای خوبی برای پیدا کردن آثار ارزشمند فارسی است.
رمان ترجمه یا تألیف؟
بسیاری از خوانندگان در نمایشگاه بیشتر سراغ رمان‌های ترجمه می‌روند، اما ادبیات داستانی فارسی در سال‌های اخیر آثار خواندنی زیادی داشته است. پیشنهاد ما این است که در فهرست خود دست‌کم یک رمان، یک مجموعه داستان و یک کتاب غیرداستانی از نویسندگان ایرانی هم قرار دهید.
کتاب خوب لازم نیست حتماً در نمایشگاه خریده شود؛ مهم این است که خوانده شود.
جمع‌بندی
تا اینجا روشن است که هفته کتاب ۱۴۰۵ از ۲۴ آبان با محوریت کتابفروشی‌ها برگزار می‌شود و نمایشگاه کتاب تهران در آذرماه میزبان علاقه‌مندان خواهد بود. تاریخ دقیق نمایشگاه هنوز اعلام نشده و باید منتظر اطلاعیه رسمی ماند. فرصت خوبی است که از همین امروز فهرست کتاب‌های دلخواهتان را آماده کنید، بودجه‌ای برای هر دو رویداد در نظر بگیرید و هفته کتاب را هم بهانه‌ای برای سر زدن به کتابفروشی‌های محله قرار دهید. با کتاب گفت‌وگو کنیم؛ همان‌طور که شعار امسال می‌گوید.
